Fakik Göz İçi Lens (ICL)

ICL nedir ve gözün neresine yerleşir?

ICL (Implantable Collamer Lens), göz numarasını düzeltmek için gözün içine yerleştirilen ince ve yumuşak bir lenstir. Adındaki Collamer sözcüğü, lensin yapıldığı kolajen içerikli malzemeden gelir. Fakik ise gözün kendi merceğinin yerinde kaldığını anlatır. Doğal merceğe dokunulmaz, ICL ona ek olarak konur.

Lens, gözün renkli kısmı olan irisin arkasına, doğal merceğin hemen önüne yerleşir. Göz içinde durduğu için dışarıdan görünmez, hissedilmez ve kontakt lens gibi her gün takılıp çıkarılmaz. Yüksek miyop, hipermetrop ve astigmatı düzeltebilir. Astigmat için lensin torik modeli kullanılır ve lens, astigmatın eksenine göre hizalanır.

ICL kalıcı bir düzeltme sağlar ve geri döndürülebilir. Gerektiğinde lens çıkarılabilir ya da değiştirilebilir; korneadan doku alınmadığı için bu yol açık kalır.

Lazere uygun değilseniz neden ICL konuşulur?

Lazer, korneadan doku alarak numarayı düzeltir. Numara yükseldikçe alınması gereken doku artar ve bir noktadan sonra kornea bu kaybı güvenle taşıyamaz. Kornea doğuştan inceyse bu sınıra daha düşük numaralarda ulaşılır. ICL’de korneadan doku alınmaz; düzeltmeyi göz içindeki lens yapar.

ICL en çok şu durumlarda gündeme gelir:

• Lazerin güvenle düzeltemeyeceği kadar yüksek numara
• Lazer için yeterli kalınlıkta olmayan kornea
• Lazerden sonra şikâyetleri artabilecek kuru göz

Lazere uygun olmayan herkes ICL adayı da olmaz. Lensin sığacağı alanın gözün içinde yeterli olması gerekir ve bunu ölçümler gösterir. Doç. Dr. Elif Ceren Yeşilkaya, Medicana Zincirlikuyu’daki (Şişli, İstanbul) muayenede lazer ve ICL seçeneklerini aynı ölçümler üzerinden karşılaştırır.

Kimler ICL için uygundur?

ICL genellikle 18–45 yaş arasında, gözlük numarası sabitlenmiş kişilere uygulanır. Gözlük ya da kontakt lens kullanmak istemeyen ama lazer için uygun bulunmayan kişiler ana aday grubudur. 45 yaşından sonra doğal mercek esnekliğini yitirmeye başladığı için mercek değişimi gibi seçenekler daha anlamlı hale gelebilir.

Uygunluk muayenesinde şu ölçümler yapılır:

• Ön kamara derinliği: Korneanın arka yüzü ile doğal mercek arasındaki boşluktur. Lensin göz içindeki yapılara zarar vermeden durabilmesi için bu alanın yeterli olması gerekir.
• Endotel hücre sayımı: Korneanın iç yüzeyindeki endotel hücreleri korneayı saydam tutar ve kaybedildiğinde yenilenmez. Sayının yeterli olduğu ameliyattan önce belgelenir ve yıllar içinde izlenir.
• Göz içi çap ölçümleri: Lensin boyu gözün iç çapına göre seçilir. Göze göre büyük bir lens göz içi basıncını yükseltebilir, küçük bir lens ise doğal merceğe fazla yaklaşabilir.
• Kornea topografisi ve damlalı refraksiyon: Numarayı ve astigmatın eksenini kesinleştirir.
• Göz tansiyonu ve retina muayenesi: Yüksek miyopta retinanın çevresi incelme ve yırtık açısından ayrıca incelenir.

Lensin gücü ve boyu her göz için bu verilerle ayrı hesaplanır. Lens ölçüye göre sipariş edilebildiği için ölçüm günü ile ameliyat arasında bir süre geçebilir.

Ameliyat nasıl yapılır?

Göz bebeği önceden damlayla büyütülür. Lens katlanmış halde yaklaşık 3 milimetrelik bir kesiden göze verilir, göz içinde açılır ve irisin arkasına yerleştirilir. Kesik genellikle dikiş gerektirmeden kapanır.

İki göz çoğunlukla farklı günlerde ameliyat edilir. İkinci göze geçmeden önce ilk gözün iyileşmesi ve göz tansiyonu kontrol edilmiş olur. İlk kontrolde göz tansiyonu ölçülür ve lensin konumuna bakılır.

Ameliyattan sonra dikkat edilecekler

Ameliyattan sonra bulanık görme, hafif batma ve ışığa hassasiyet olabilir. Görmenin ne zaman netleşeceği kişiden kişiye değişir ve kontrollerde izlenir.

Antibiyotikli ve steroidli damlaları doktorunuzun söylediği süre boyunca kullanın. Damlaları saatinde damlatın, gözünüzü kaşımayın ve ovuşturmayın. İşe, spora, havuza ve göz makyajına ne zaman başlayabileceğinizi kontrolde sorun.

Riskler ve uzun vadeli takip

• Göz içi basıncında yükselme: Özellikle ilk günlerde görülebilir ve çoğunlukla damlayla kontrol altına alınır.
• Katarakt: Lens doğal merceğe fazla yaklaşırsa yıllar içinde doğal mercekte bulanıklaşma gelişebilir.
• Endotel hücre kaybı: Yavaş ilerleyebileceği için hücre sayısı kontrollerde ölçülür.
• Hale ve parlama: Gece ışıkların çevresinde halka görülebilir.
• Ek işlem: Lensin boyutu ya da konumu uygun değilse lens yeniden yerleştirilir ya da değiştirilir.
• Enfeksiyon: Nadirdir, ama ciddi bir komplikasyondur.

Yüksek miyopta retina yırtığı ve dekolman riski ameliyattan bağımsız olarak da vardır. Görme alanınıza perde iner gibi bir gölge gelirse ya da aniden çok sayıda uçuşan cisim veya ışık çakmaları görürseniz vakit kaybetmeden başvurun. Ani görme kaybı, artan ağrı, belirgin kızarıklık ya da göz ağrısına eşlik eden baş ağrısı ve bulantı da beklemeden muayene gerektirir; sonuncusu göz tansiyonunun hızla yükseldiğini gösterebilir.

Ameliyattan sonraki kontrollerin takvimini doktorunuz belirler. Uzun vadede lensin doğal mercekle arasındaki mesafe, göz tansiyonu ve endotel hücre sayısı genellikle yılda bir ölçülür. İleri yaşta katarakt gelişirse ICL çıkarılır ve katarakt ameliyatı olağan şekilde yapılır.